सहिद पार्कको सरसफाइमा जसपा नेपालका जिल्ला सह–सचिव यादवको चासो

लहान, असोज ५ । सहिद पार्क चुनावको बेला मात्रै सम्झिने कि सधैँ संरक्षण गर्ने? लहान–१ स्थित तरकारी बजार क्षेत्रमा रहेको सहिद पार्क मधेस आन्दोलनका प्रथम सहिद रमेश महतो लगायत सम्पूर्ण सहिदहरूको बलिदान र संघर्षको स्मरण गराउने ऐतिहासिक स्थल हो। तर आज त्यही पार्कमा फोहोर थुप्रिएको देख्दा एउटा गम्भीर प्रश्न उठ्छ सहिदहरूको सम्मान भाषण, माला र चुनावी पूजामा मात्रै सीमित हुने हो कि उनीहरूको स्मृतिसँग जोडिएका स्थलको संरक्षण पनि गर्ने हो? चुनावको बेला सहिदको नाममा पूजा गर्ने, माला चढाउने र सम्मानका कुरा गर्ने, तर स्वार्थ पूरा भएपछि त्यही ठाउँको अवस्थाबारे चासोसमेत नराख्ने प्रवृत्तिको अन्त्य हुनुपर्छ। सहिदको सम्मान कुनै निश्चित समय, अवसर वा राजनीतिक स्वार्थसँग जोडिएको विषय होइन। यो हाम्रो जिम्मेवारी, कर्तव्य र इतिहासप्रतिको सम्मान हो।

तर सहिद पार्कको दुर्दशाका लागि जनप्रतिनिधिलाई मात्र दोष दिएर हामी उम्किन मिल्दैन। पार्क वरपर तरकारी बेच्ने व्यापारी, तरकारी किन्न आउने उपभोक्ता, दैनिक आवतजावत गर्ने नागरिक, राजनीतिक दल र सम्बन्धित निकाय—सबैको आ–आफ्नो जिम्मेवारी छ। सार्वजनिक ठाउँमा फोहोर फाल्ने अनि सफा भएन भनेर अरूलाई मात्रै दोष दिने प्रवृत्तिले समस्या समाधान हुँदैन। अब प्रश्न दोषी को हो भन्ने मात्र होइन, यो ऐतिहासिक स्थललाई कसरी सदुपयोग गर्ने र व्यवस्थित बनाउने भन्ने हो। के सहिद पार्कलाई व्यवस्थित स्मृति स्थलका रूपमा विकास गर्न सकिँदैन? के त्यहाँ फोहोर फाल्न निषेध गर्ने व्यवस्था, डस्टबिन, नियमित सरसफाइ र संरक्षणका लागि जिम्मेवार समिति बनाउन सकिँदैन? तरकारी बजारको व्यापारिक गतिविधि र सहिद पार्कको ऐतिहासिक महत्त्वलाई सँगसँगै संरक्षण गर्ने उपाय खोज्न सकिँदैन?

अवश्य सकिन्छ। तर त्यसका लागि इच्छाशक्ति, जिम्मेवारीबोध र सामूहिक पहल आवश्यक छ। लहान नगरपालिकाले उचित व्यवस्थापनको योजना बनाउनुपर्छ। जनप्रतिनिधिले अनुगमन र संरक्षणमा ध्यान दिनुपर्छ। व्यापारीहरूले आफ्नो व्यवसायसँगै सरसफाइलाई पनि प्राथमिकता दिनुपर्छ। स्थानीय नागरिक र राजनीतिक दलहरूले समेत सहिद पार्कको संरक्षणमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ। तर यी सबै कामको अगुवाइ कसले गर्ने? जिम्मेवारी कसले लिने? पहल कसले सुरु गर्ने? समस्या सबैले देख्ने, गुनासो सबैले गर्ने, दोष एकअर्कालाई दिने—तर समाधानका लागि अगाडि आउने चाहिँ कोही नहुने हो भने सहिद पार्कको अवस्था कसरी बदलिन्छ?

अब भाषणभन्दा व्यवहार, आरोपभन्दा सहकार्य र चुनावी सम्मानभन्दा निरन्तर संरक्षण आवश्यक छ। सहिदहरूको नाममा राजनीति गर्नु मात्र होइन, उनीहरूको स्मृतिमा बनेका स्थललाई सफा, सुन्दर र व्यवस्थित राख्नु नै वास्तविक सम्मान हो।आउनुहोस्, सहिद पार्कलाई फोहोर थुप्रिने ठाउँ होइन, सहिदहरूको इतिहास सम्झिने, नयाँ पुस्तालाई बलिदानको अर्थ बुझाउने र सार्वजनिक सम्पत्तिको संरक्षण गर्ने उदाहरणीय स्थल बनाउने अभियानमा जुटौँ। सहिदको सम्मान सबैको दायित्व हो, संरक्षण सबैको जिम्मेवारी हो।