गोली लागेर जीवनमरणको अवस्थामा पुगेका आदित्यको स्वास्थ्यमा सुधार, उपचार खर्च अस्पतालले व्यहोर्‍यो

वीरगंज १६ कात्तिक। बाराको फेटा गाउँपालिका–३ मा गोली लागेर जीवनमरणको अवस्थामा पुगेका १५ वर्षीय आदित्य पासवानको स्वास्थ्यमा उल्लेखनीय सुधार आएको छ। गम्भीर घाइते बालकको जीवनरक्षामा नेशनल मेडिकल कलेज तथा शिक्षण अस्पताल, वीरगञ्जले गरेको तत्काल आकस्मिक उपचार, जटिल शल्यक्रिया र सघन उपचार महत्वपूर्ण साबित भएको छ। अस्पतालले बालकलाई प्रदान गरेका सम्पूर्ण उपचार सेवा पूर्ण रूपमा निःशुल्क उपलब्ध गराएको थियो।

२०८३ कात्तिक १४ गते बिहान करिब १०:३० बजे गोली लागेका आदित्यलाई करिब एक घण्टापछि बिहान ११:३० बजे नेशनल मेडिकल कलेजको आकस्मिक कक्षमा पुर्‍याइएको थियो। अस्पताल ल्याउँदा उनको अवस्था अत्यन्तै नाजुक थियो। अत्यधिक रक्तस्रावका कारण उनी रक्तस्रावजन्य आघात (Hypovolemic Shock) को अवस्थामा थिए। रक्तचाप र मुटुको धड्कन अस्थिर हुनुका साथै नाडी अत्यन्त कमजोर थियो। गोलीले पेटभित्रका आन्द्रामा व्यापक क्षति पुर्‍याएको थियो भने आन्द्राका केही भाग पेटको घाउबाट बाहिर निस्किएका थिए।

तत्काल विशेषज्ञ उपचार र शल्यक्रिया नगरे बालकको ज्यान जाने उच्च जोखिम रहेको यस्तो अवस्थामा नेशनल मेडिकल कलेजको चिकित्सकीय टोलीले देखाएको तत्परता निर्णायक साबित भयो। बालकको गम्भीर अवस्थालाई मध्यनजर गर्दै पेडियाट्रिक सर्जरी विभागका कन्सल्टेन्ट डा. विनोद कुमार रायको नेतृत्वमा, जनरल सर्जन डा. आदित्य प्रसाद तथा अर्थोपेडिक सर्जन डा. रविन्स कुमार शाह को सहभागितामा विशेषज्ञ चिकित्सकीय टोलीले तत्काल जटिल शल्यक्रिया सम्पन्न गरेको थियो। शल्यक्रियाका क्रममा गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त आन्द्राको भाग हटाउने (Right Hemicolectomy), आन्द्राका भागहरू पुनः जोड्ने (Ileocolic Anastomosis), आन्द्रामा परेका प्वालहरू मर्मत गर्ने (Primary Repair of Jejunal Perforation) तथा मल निष्कासनका लागि वैकल्पिक मार्ग बनाउने (Loop Ileostomy) लगायतका जटिल प्रक्रियाहरू सफलतापूर्वक सम्पन्न गरिएको थियो। साथै, दाहिने ग्लुटियल क्षेत्रमा रहेको गोलीसमेत निकालिएको थियो। जटिल शल्यक्रिया सफल भए पनि बालकको स्वास्थ्य अवस्था अझै अत्यन्तै गम्भीर थियो।

शल्यक्रियापछि बालकलाई सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) मा राखी आईसीयू इन्चार्ज डा. निरज केयाल तथा एनेस्थेसिया विभागका डा. राजेश यादवको निगरानीमा सघन उपचार अघि बढाइएको थियो। रातिको समयमा उनको स्वास्थ्य अवस्था थप जटिल बनेको थियो। अस्पतालको उपचार अभिलेखअनुसार रक्तचाप तथा रक्तसञ्चार कायम राख्न तीन प्रकारका शक्तिशाली औषधि, भेन्टिलेटरको सहायता, चार युनिट रगत तथा दुई युनिट फ्रेश फ्रोजन प्लाज्मा (FFP) आवश्यक परेको थियो। यस्तो अत्यन्त संवेदनशील अवस्थामा अस्पतालका विशेषज्ञ चिकित्सक, नर्सिङ तथा प्राविधिक टोलीले चौबीसै घण्टा उपचार र निरन्तर निगरानीलाई कायम राखेका थिए। 

नेशनल मेडिकल कलेजले आदित्यलाई अस्पतालमा रहँदासम्म उपलब्ध गराएका सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा पूर्ण रूपमा निःशुल्क प्रदान गरेको थियो। आकस्मिक उपचार, जटिल शल्यक्रिया, आईसीयू सेवा, औषधि, रक्तसञ्चारसम्बन्धी उपचार, प्रयोगशाला परीक्षण तथा अन्य आवश्यक चिकित्सकीय सेवाबापत बालकका परिवारसँग कुनै शुल्क लिइएको थिएन। जीवनरक्षाका लागि आवश्यक उपचारमा आर्थिक अवस्थाका कारण कुनै अवरोध उत्पन्न हुन नदिने उद्देश्यले अस्पताल प्रशासनले आफ्नो संस्थामा भएको सम्पूर्ण उपचार खर्च व्यहोरेको थियो। अस्पतालको यस पहलले जटिल परिस्थितिमा विशेषज्ञ उपचार उपलब्ध गराउनुका साथै मानवीय संवेदनशीलता र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई समेत प्राथमिकता दिएको देखाएको छ। प्रबन्ध निर्देशकको नेतृत्वमा समन्वय, नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत काठमाडौं स्थानान्तरण बालकको अवस्था गम्भीर रहेकाले थप विशेषज्ञ उपचारका लागि काठमाडौं स्थानान्तरण आवश्यक देखिएको थियो।

यसका लागि नेशनल मेडिकल कलेजका प्रबन्ध निर्देशक शाहनवाज अन्सारीको नेतृत्वमा अस्पताल प्रशासनले नेपाल प्रहरी, नेपाली सेना तथा सम्बन्धित सरकारी निकायहरूसँग आवश्यक समन्वय गरी उच्च जोखिमयुक्त स्थानान्तरणको व्यवस्था मिलाएको थियो। स्थानान्तरणअघि बालकका आफन्तलाई उनको स्वास्थ्य अवस्था, थप उपचारको आवश्यकता तथा यात्राका क्रममा हुन सक्ने सम्भावित जोखिमबारे चिकित्सकीय परामर्श दिइएको थियो। आफन्तको अनुरोधमा २०८३ कात्तिक १५ गते (नोभेम्बर १, २०२६) बिहान ११:३९ बजे नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत आदित्यलाई थप विशेषज्ञ उपचारका लागि चिकित्सा शास्त्र अध्ययन संस्थान (IOM), त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पताल (TUTH), महाराजगञ्ज, काठमाडौं स्थानान्तरण गरिएको थियो। 

जीवनमरणको अवस्थामा नेशनल मेडिकल कलेज ल्याइएका आदित्यको स्वास्थ्यमा अहिले उत्साहजनक सुधार आएको छ। शल्यक्रियापछि समेत भेन्टिलेटर र रक्तचाप कायम राख्ने औषधिको सहायता आवश्यक परेका उनलाई अहिले भेन्टिलेटरबाट हटाइएको छ। नोभेम्बर २ सम्म प्राप्त पछिल्लो स्वास्थ्य जानकारीअनुसार आदित्य होसमा आएका छन्, भेन्टिलेटरको सहायताबिना सास फेरिरहेका छन् र मुखबाट खाना खान थालेका छन्। उनी काठमाडौंस्थित त्रिभुवन विश्वविद्यालय शिक्षण अस्पतालमा थप उपचाररत छन्। यो सकारात्मक सुधारले समयमै गरिएको आकस्मिक उपचार, विशेषज्ञ शल्यक्रिया, निरन्तर सघन उपचार तथा स्वास्थ्य संस्थाहरूबीचको प्रभावकारी समन्वयको महत्व उजागर गरेको छ। 

यस घटनामा नेशनल मेडिकल कलेजको भूमिका आकस्मिक शल्यक्रियामा मात्र सीमित रहेन। अत्यन्त गम्भीर अवस्थाका बिरामीलाई तत्काल विशेषज्ञ उपचार उपलब्ध गराउने, सघन उपचार व्यवस्थापन गर्ने, सम्पूर्ण उपचार निःशुल्क प्रदान गर्ने तथा थप विशेषज्ञ उपचारका लागि उच्च जोखिमयुक्त स्थानान्तरणको समन्वय गर्नेसम्म अस्पतालले महत्वपूर्ण जिम्मेवारी निर्वाह गरेको छ। मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लाका साथै छिमेकी भारतका सीमावर्ती क्षेत्रबाट समेत बिरामीहरूलाई स्वास्थ्य सेवा प्रदान गर्दै आएको ISO 9001:2015 प्रमाणित नेशनल मेडिकल कलेज तथा शिक्षण अस्पताल ले यस घटनामार्फत विशेषज्ञ चिकित्सकीय दक्षता, आधुनिक उपचार सुविधा, मानवीय सेवाप्रतिको प्रतिबद्धता र प्रभावकारी संस्थागत समन्वयको महत्वलाई पुनः उजागर गरेको छ। नेशनल मेडिकल कलेज परिवार आदित्य पासवानको शीघ्र तथा पूर्ण स्वास्थ्यलाभको कामना गर्दछ।