दलित विकास मञ्चद्वारा विश्व स्तनपान दिवस भव्यरूपमा मनाइयो

लहान,साउन २३ । दलित विकास मञ्च गाेलबजार सिरहाकाे सहकार्य र अाैरहि गाउँपालिकाे अायाेजना र हेलेन केलर ईन्टरनेशनल काे साझेदारीमा “विश्व स्तनपान दिवस” सिरहा जिल्लाकाे समस्त पालिकामा विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रमसहित भव्यरूपमा मनाएको छ। स्तनपानको महत्व, आमा तथा शिशुको स्वास्थ्यमा यसको भूमिका र स्तनपानसम्बन्धी सामाजिक भ्रम तथा गलत धारणाको अन्त्य गर्ने उद्देश्यले कार्यक्रम आयोजना गरिएको हो।

कार्यक्रममा स्वास्थ्यकर्मी, महिला अधिकारकर्मी, सामाजिक अभियन्ता, दलित समुदायका अगुवा, स्थानीय जनप्रतिनिधि, आमा समूह तथा सर्वसाधारणको सहभागिता रहेको थियो। सहभागीहरूले शिशुको शारीरिक तथा मानसिक विकासका लागि आमाको दूध अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने भएकाले स्तनपानलाई स्वास्थ्यसँगै सामाजिक सरोकारको विषयका रूपमा अघि बढाउनुपर्नेमा जोड दिए।

कार्यक्रममा बोल्दै आयोजक संस्थाका प्रतिनिधिहरूले विशेषगरी ग्रामीण तथा आर्थिक रूपमा कमजोर समुदायका महिलाले स्तनपानका क्रममा भोग्नुपर्ने समस्या समाधान गर्न परिवार, समुदाय र राज्यका सबै तह जिम्मेवार हुनुपर्ने बताए। उनीहरूले कामकाजी महिलाका लागि स्तनपानमैत्री कार्यस्थल, पर्याप्त प्रसूति बिदा, सुरक्षित शिशु स्याहारको व्यवस्था तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी परामर्शको सहज पहुँच आवश्यक रहेको धारणा राखे।

कार्यक्रममा सहभागी स्वास्थ्यकर्मीहरूले जन्मिएपछि सकेसम्म चाँडो स्तनपान सुरु गर्ने, शिशुलाई आवश्यक पोषण तथा सुरक्षा प्रदान गर्ने र आमालाई स्तनपानका लागि सहयोगी वातावरण उपलब्ध गराउने विषयमा जानकारी दिएका थिए। साथै, आमाको दूधसम्बन्धी भ्रम, बजारमा पाइने विभिन्न विकल्पप्रतिको अनावश्यक निर्भरता र परिवार तथा समाजबाट आउने दबाबका विषयमा समेत छलफल गरिएको थियो।

दलित समुदायका महिलाहरू स्वास्थ्य सेवाबाट तुलनात्मक रूपमा पछाडि पर्न सक्ने भएकाले उनीहरूलाई लक्षित गरी स्वास्थ्य शिक्षा तथा जनचेतनामूलक कार्यक्रमलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिए। विशेषगरी गर्भावस्थादेखि सुत्केरी अवस्थासम्म महिलालाई पोषण, स्वास्थ्य परीक्षण, स्तनपान र नवजात शिशुको हेरचाहसम्बन्धी जानकारी उपलब्ध गराउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको थियो।

कार्यक्रमका क्रममा स्तनपानसम्बन्धी जनचेतनामूलक सन्देशसहितको र्‍याली, अन्तरक्रिया, स्वास्थ्यसम्बन्धी परामर्श तथा सूचना सामग्री वितरणलगायतका गतिविधि सञ्चालन गरिएको थियो। सहभागीहरूले “स्तनपान आमाको मात्र जिम्मेवारी होइन, परिवार र समाजको साझा जिम्मेवारी हो” भन्ने सन्देशलाई व्यवहारमा लागू गर्नुपर्ने बताएका थिए।

कार्यक्रमले स्तनपानलाई केवल मातृ–शिशु स्वास्थ्यको विषयमा सीमित नराखी महिला अधिकार, सामाजिक समानता र सार्वजनिक स्वास्थ्यसँग जोडेर हेर्नुपर्ने सन्देश दिएको आयोजकको भनाइ छ। दलित तथा सीमान्तकृत समुदायका महिलालाई स्वास्थ्य सेवामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्न यस्ता कार्यक्रमलाई आगामी दिनमा पनि निरन्तरता दिने प्रतिबद्धता आयोजकले जनाएको छ।

विश्व स्तनपान दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रमले स्तनपानको महत्वबारे समुदायस्तरमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्नुका साथै आमा र नवजात शिशुको स्वास्थ्यप्रति परिवार तथा समाजको जिम्मेवारीबारे समेत ध्यानाकर्षण गराएको छ।दलित विकास मञ्च सिरहाका कार्यकारी निर्देशक संजय महराले " जिवनका लागि पाेषण कार्यक्रम " अन्तरगत सिरहा जिल्लाको १७ वटै पालिकामा हाम्रो संस्थाले विश्व स्तनपान दिवस भव्यका साथ मनाएकाे बताउनुभयो ।