स्थगित परीक्षा पुनः सञ्चालनको विषयमा जागेश्वर गरहाइ जनता मा वि मा तनाव, झडपपछि सहमतिमा परीक्षा सुरु

ओम प्रकाश यादव लहान , भदौ १३ । सप्तरीको बलान बिहुल गाउँपालिका–६ स्थित जागेश्वर गरहाई जनता माध्यमिक विद्यालयमा शिक्षक–कर्मचारी भर्नाका लागि यसअघि स्थगित गरिएको छनोट परीक्षा पुनः सञ्चालन गर्ने विषयलाई लिएर शनिबार बिहानैदेखि तनाव उत्पन्न भएको छ। परीक्षा सञ्चालनको विषयमा स्थानीयवासी र सुरक्षाकर्मीबीच विवाद भएपछि केही समय झडपसमेत भएको थियो। पछि परीक्षा पक्ष र विपक्षमा रहेका स्थानीय तथा सम्बन्धित पक्षबीच सहमति भएपछि दिउँसो ३ :४५ बजेदेखि परीक्षा पुनः सञ्चालन गरिएको छ।

विद्यालयले प्लस टु तहमा लेखा र अंग्रेजी विषयका एक–एक जना शिक्षक तथा प्राविधिक धारतर्फ प्रशिक्षक, सहायक प्रशिक्षक र प्रशिक्षण सहायक पदमा करार नियुक्तिका लागि छनोट परीक्षा सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको थियो। यसअघि बुधबारका लागि तय गरिएको छनोट परीक्षा भर्ना प्रक्रियामा विवाद उत्पन्न भएपछि स्थगित गरिएको थियो। तर, शनिबार पुनः परीक्षा सञ्चालन गर्न खोजिएपछि स्थानीयवासीको एक समूहले विरोध जनाउँदै विद्यालय परिसरमा भेला भएको थियो। परीक्षा सञ्चालन गर्ने र रोक्ने पक्षबीच विवाद बढ्दै गएपछि विद्यालय परिसरमा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नगर प्रहरीसमेत परिचालन गरिएको थियो।

विद्यालयको मुख्य गेट खोल्ने विषयमा स्थानीय र सुरक्षाकर्मीबीच विवाद भएपछि स्थिति केही समय तनावपूर्ण बनेको थियो। विवाद बढ्दै जाँदा दुवै पक्षबीच धकेलाधकेल तथा झडपको अवस्था सिर्जना भएको स्थानीयले बताएका छन्। घटनाका कारण केही समय विद्यालय परिसरमा असहज वातावरण बनेको थियो। भर्ना प्रक्रियामा ‘सेटिङ’ भएको आरोप छनोट परीक्षा विवादको मुख्य कारण भर्ना प्रक्रियामा आर्थिक चलखेल तथा अनियमितता भएको आरोप रहेको बताइएको छ। बलान बिहुल गाउँपालिका–६ का वडाध्यक्ष सूर्य कुमार दासले विद्यालयको प्रशासन कक्षमा तालाबन्दीसमेत गरेका थिए।

वडाध्यक्ष दासले विद्यालयका प्रधानाध्यापक भोला प्रसाद यादव, विद्यालय व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष तथा छनोट समितिका संयोजक नथुनी दास र शिक्षा समन्वय तथा विकास कार्यालय सप्तरीका शिक्षा समन्वय अधिकारी शशिकुमार यादवबीच मिलेमतो भएको आरोप लगाउँदै आएका छन्। उनले शिक्षक–कर्मचारी छनोट प्रक्रियामा ‘सेटिङ’ भएको दाबी गर्दै निष्पक्ष छानबिन गरी परीक्षा प्रक्रियालाई पारदर्शी बनाउनुपर्ने माग राख्दै आएका छन्। सोही मागसहित उनले गत मंगलबार शिक्षा समन्वय तथा विकास कार्यालय सप्तरी परिसरमा समेत धर्ना दिएका थिए।

वडाध्यक्ष दाससहित विरोधमा रहेका स्थानीयले परीक्षा प्रक्रिया निष्पक्ष नभएसम्म परीक्षा सञ्चालन गर्न नहुने अडान राख्दै आएका थिए। उनीहरूले छनोट प्रक्रियाका सम्पूर्ण पक्ष छानबिन गरेर मात्र परीक्षा सञ्चालन गर्नुपर्ने माग गरेका थिए। यता, विवादकै बीच अर्को समूहका युवाहरूले भने स्थगित परीक्षा शनिबार नै सञ्चालन गर्नुपर्ने माग गरेका थिए। उनीहरूले परीक्षा आजै सञ्चालन नगरिए विद्यालयमा पुनः ताल्चा लगाएर पूर्ण रूपमा विद्यालय बन्द गर्ने चेतावनीसमेत दिएका थिए। परीक्षा रोक्ने र सञ्चालन गर्ने दुवै पक्षबीच अडान कायम रहँदा विद्यालय परिसरमा तनाव बढेको थियो। सुरक्षाकर्मीको उपस्थितिमा समेत विवाद समाधान हुन नसक्दा केही समय झडपको अवस्था सिर्जना भएको थियो।

पछि सम्बन्धित पक्ष, स्थानीयवासी र परीक्षा सञ्चालनको पक्षमा तथा विपक्षमा रहेका समूहबीच छलफल गरी सहमतिको वातावरण बनाइएको थियो। अन्ततः शनिबार दिउँसो ३ :४५ बजेदेखि स्थगित छनोट परीक्षा पुनः सञ्चालन गर्ने सहमति भएपछि विद्यालयमा परीक्षा सञ्चालन गरिएको हो। परीक्षा पुनः सुरु भएपछि विद्यालय परिसरको अवस्था क्रमशः सामान्य बनेको बताइएको छ। सम्भावित थप विवाद रोक्न सुरक्षाकर्मीको उपस्थिति पनि कायम राखिएको थियो। 

शिक्षक तथा कर्मचारी छनोटजस्तो संवेदनशील प्रक्रियामा विवाद र आरोप–प्रत्यारोप उत्पन्न भएपछि विद्यालयको परीक्षा तथा भर्ना प्रक्रियाको पारदर्शितामाथि प्रश्न उठेको छ। स्थानीयले निष्पक्ष र प्रतिस्पर्धात्मक ढंगबाट छनोट प्रक्रिया अघि बढाउन माग गरेका छन्। विद्यालय पक्षले भने निर्धारित प्रक्रिया तथा मापदण्डअनुसार परीक्षा सञ्चालन गर्ने तयारी गरेको बताउँदै आएको छ। यद्यपि, विवादमा लगाइएका आर्थिक चलखेल तथा मिलेमतोका आरोपबारे सम्बन्धित निकायबाट आधिकारिक छानबिन तथा स्पष्ट धारणा सार्वजनिक हुन बाँकी छ।

शनिबार भएको घटनापछि परीक्षा सहमतिमा सञ्चालन भए पनि यस विवादले विद्यालयमा शिक्षक–कर्मचारी छनोट प्रक्रिया कति पारदर्शी र निष्पक्ष रूपमा अघि बढेको छ भन्ने विषयमा थप प्रश्न खडा गरेको छ। स्थानीयले अब परीक्षा तथा नियुक्तिको सम्पूर्ण प्रक्रिया निष्पक्ष, पारदर्शी र सबै पक्षलाई विश्वासमा लिएर सम्पन्न गर्नुपर्ने माग गरेका छन्।