देशैभरि धुमधामका साथ लक्ष्मी पुजा मनाईदै

विनोद मण्डल,कार्तिक २७ । हिन्दू धर्ममा सुखरात्रिको रूपमा समेत परिचित लक्ष्मी पुजाको साँझ घरको मूलद्वारदेखि लक्ष्मी स्थापना गर्ने कोठासम्म गाईको गोबर र रातोमाटाले पोतेर चामलको पीठो एवम् अबीरले लक्ष्मीको पैताला बनाई बत्ती बालेर लक्ष्मी पुजा मनाउने चलन रहेको छ । सत्ययुगमा वामन अवतार भगवान विष्णुले दानवराज बलीसँग तीन पाऊ भूमि मागेपछि भगवानलाई सन्तुष्ट पार्नका लागि दानवराजले दिपावली मनाएका थिए । लक्ष्मी पूजा सन्ध्याकालमा गरी मध्यरातमा घरका नारीले नाङ्लो ठटाएर ‘अलक्ष्मी भागोस् र धनधान्यको आगमन होस्’ भनी कामना गर्ने चलन छ ।

त्यसैगरी भगवान विष्णुले यमपञ्चकको पाँच दिन स्वर्ग, मत्र्य र पाताल तीनै लोकको शासन गर्ने वरदान पाएका बलिराजाले भलो होस् भनी घरघरमा गाउन लगाएको सम्झनामा भैलो खेल्ने गरिएको हो । भलो होस् भन्ने शब्द समयक्रममा अपभ्रंश भई भैलो हुन आएको पनि मान्यता रहेको छ । प्रत्येक घरमा साँझ दीपावली गरिसकेपछि लक्ष्मी थापेर गरगहना, पैसा, धान, चामल, फलफूल, रोटी र फूलमाला चढाई लक्ष्मीको मूर्ति वा तस्बिरमा पूजा गरिन्छ । लक्ष्मीपूजा गरेपछि त्यस दिन आफूसँग भएको पैसा वा अन्य पदार्थ बाहिर पठाएमा लक्ष्मी बाहिर जान्छिन् भन्ने जनविश्वास रहिआएको पाईन्छ ।

मान्यता अनुसार 

१. कसैलाई खाली हात फर्काउनु हुँदैन ।

२. लक्ष्मी पुजाको रात सुत्नु हुँदैन: लक्ष्मी पुजाको रातमा जाग्राम बसेर देवी लक्ष्मीको मन्त्रलाई विधिपूर्वक पढ्नु पर्छ ।

३. नुहाएर पूजाको लागि फूल टिप्नु पर्छ ।

४. मादकपदार्थ पिउनु हुँदैन ।

५. झगडा गर्नु हुँदैन ।

६. अपमान गर्नु हुँदैन ।

७. लक्ष्मीलाई बासी फूल चढाउनु हुँदैन ।

८. जुवा खेल्नु हुँदैन ।

९. भेदभाव गर्नु पर्छ ।

लक्ष्मी पूजाको अवसरमा शहर बजारमा दीपावली गरी झिलीमिली बनाइन्छ र कूल परम्पराअनुसार कतै बिहान गाईको पूजा गर्ने प्रचलन समेत रहेको छ ।